Πήγαινε στους τόπους
ΝΤΟΠΙΟΛΑΛΙΕΣ

Διάλεξε δρόμο. Όλοι πάνε στο χωριό.

Ποντιακά, κρητικά, κυπριακά, ηπειρώτικα, θρακιώτικα. Οι λέξεις που ακούγαμε στο σπίτι, δωρεάν για όλους, με την πηγή δίπλα σε κάθε λέξη.

Λείπει ο τόπος σου; Πες μας ποιον δρόμο να ανοίξουμε. ΠΟΝΤΟΣ1.080 λέξειςΚΡΗΤΗ1.215 λέξειςΚΥΠΡΟΣ1.796 καταγραφέςΗΠΕΙΡΟΣ1.729 καταγραφέςΘΡΑΚΗ842 καταγραφές ΠΟΝΤΟΣ1.080 λέξειςΚΡΗΤΗ1.215 λέξειςΚΥΠΡΟΣ1.796 καταγραφέςΗΠΕΙΡΟΣ1.729 καταγραφέςΘΡΑΚΗ842 καταγραφές

Κάθε τόπος έχει λέξεις που τις ακούσαμε στο σπίτι και δεν τις γράψαμε ποτέ. Εδώ τις μαζεύουμε, τόπο τόπο, με την πηγή τους, για να μη χαθούν.

ΠΟΝΤΙΑΚΑ

1.080 λέξεις με την πηγή τους. Κάθε μέρα ρωτάει η Καλομάνα.

Μπες

Τελευταία άρθρα

Τα άρθρα φορτώνουν.

Γράμμα από το χωριό, κάθε δεκαπέντε μέρες.

Διάλεξε τους τόπους σου. Θα σου πούμε και πότε ανοίγει νέο λεξικό.

Τόποι

Σχετικά

Ήθελε να μάθω ποντιακά, να κρατήσω τη γλώσσα, να συνεχιστεί η ιστορία.

Δεν πιστεύω στην εχθρότητα ανάμεσα στις χώρες ή στους ανθρώπους. Πιστεύω όμως βαθιά στη διάσωση του πολιτισμού και της ιστορίας, και τα ποντιακά είναι κομμάτι και των δύο.

Κυριάκος Γκολντ
Όλη η ιστορία

Θυμάμαι, όταν ήμασταν μικροί, τα Σαββατοκύριακα στο χωριό να ακούμε κεμεντζέ την ώρα που τρώγαμε και να χορεύουν οι δικοί μου. Θυμάμαι τους παππούδες να μιλάνε ποντιακά κι εμένα να μην καταλαβαίνω. Θυμάμαι τον μπαμπά να δακρύζει σε ανύποπτο χρόνο.

Έφυγα από το σπίτι στα 17 και ήρθα στην Αυστραλία. Από τότε, το δέσιμό μου με την Ελλάδα έγινε πιο δυνατό. Θυμάμαι μια φορά, σε έναν ποντιακό χορό, να ακούω τη λύρα και να νιώθω τα δάκρυα να τρέχουν.

Δεν ήμουν ποτέ από αυτούς που κλαίνε, όμως κάτι μέσα μου πενθούσε. Μπορεί να ήταν η Ελλάδα που είχα αφήσει πίσω μου, μπορεί οι ψυχές που χάσαμε στη Γενοκτονία των Ποντίων, μπορεί ο νόστος για το σπίτι. Ίσως η μετανάστευση να με έκανε να νιώσω πιο βαθιά απ' ό,τι πριν τι ένιωθαν οι παππούδες μας για τον τόπο τους.

Θυμάμαι, σε ένα από τα ταξίδια μου πίσω, γύρω στο 2014, τον πατέρα μου να αρχίζει ξαφνικά να μου μιλάει μόνο ποντιακά. Στην αρχή μου φάνηκε πολύ παράξενο. Λίγο αργότερα κατάλαβα τι ήθελε. Ήθελε να μάθω ποντιακά, να κρατήσω τη γλώσσα, να συνεχιστεί η ιστορία.

Δεν πιστεύω στην εχθρότητα ανάμεσα στις χώρες ή στους ανθρώπους. Πιστεύω όμως βαθιά στη διάσωση του πολιτισμού και της ιστορίας, και τα ποντιακά είναι κομμάτι και των δύο.

Έτσι, το 2015, παράλληλα με το project Greeklish, άρχισα να συλλέγω και να ταξινομώ ποντιακές λέξεις. Έφτιαξα επίσης μια σελίδα στο διαδίκτυο, το «Έναν ομάτ», από τη φράση «Πόντιος με έναν ομάτ». Ήταν μια σελίδα με ποντιακές ατάκες, χιούμορ και προσεγμένο σχεδιασμό. Το να τη συντηρήσω στο επίπεδο που ήθελα αποδείχθηκε πολύ δύσκολο και ακριβό σπορ. Σήμερα η σελίδα λέγεται Ποντιακά.

Σήμερα, έντεκα χρόνια μετά, μπορώ να επενδύσω σε αυτό όπως του αξίζει. Το pontiaka.org κάνει πραγματικότητα πάνω από δέκα χρόνια συλλογής. Είναι ένα δημόσιο αρχείο με πηγές, που μεγαλώνει συνεχώς, και είναι για όλους. Για έναν νέο Πόντιο στη Θεσσαλονίκη, για μια γιαγιά στη Μελβούρνη, για μια μαθήτρια στη Γερμανία.

Η ιστορία πίσω από αυτό το έργο κουβαλά πραγματική απώλεια, όμως τα ποντιακά δεν ήταν ποτέ μόνο γλώσσα του πένθους. Ήταν και γλώσσα του χιούμορ, των ατάκων και της καθημερινότητας. Γι' αυτό υπάρχει το κατάστημα. Τα μπλουζάκια και τα προϊόντα βγάζουν τις ποντιακές ατάκες από το αρχείο και τις φέρνουν στην καθημερινή ζωή, εκεί που ο καθένας μπορεί να τις φορέσει, να τις μοιραστεί και να τις χαρεί, ακόμη κι όσοι δεν θα άνοιγαν ποτέ ένα λεξικό. Κάθε αγορά κρατά το έργο ζωντανό, και το λεξικό μένει δωρεάν για όλους.

Πατρίδα μ', κι ανασπάλω σε.